Leasing: A Credit Transaction that Entrepreneur Should Consider

สัญญำเช่ำธุรกรรม▇▇▇▇▇รให้สินเชื่อ ที่ผู้ประกอบกำรควรพิจำรณำ

Leasing: A Credit Transaction that Entrepreneur Should Consider

ผู้ช่วยศำสตรำจำรย์▇▇▇▇▇▇ ▇▇▇▇▇▇▇จรรยำ

มหาวิทยาลัยกรุงเทพ

บทคัดย่อ

ในการประกอบกิจการค้านั้น เงินทุนเป็นปัจจัยส�าคัญอย่างหนึ่งที่มีผลต่อการด�าเนินกิจการ หากกิจการขาดเงินทุนย่อมจะส่งผล ให้การด�าเนินงานชะงักงัน และหากกิจการส่วนใหญ่ของประเทศขาดเงินทุนย่อมจะส่งผลให้ประเทศนั้นมีความอ่อนแอทางเศรษฐกิจและ ส่งผลเสียต่อความมั่นคงของประเทศ การท�าสัญญาเช่าเป็นธุรกรรมของการให้สินเชื่อ ทางเลือกหนึ่งที่ผู้ประกอบการควรพิจารณาหาก ขาดเงินทุนที่จะจัดหาสินทรัพย์ไว้ใช้ในการด�าเนินงาน คือการท�าสัญญาเช่าสินทรัพย์นั้นไว้ใช้ในการด�าเนินงานเป็นระยะเวลานานเท่าที่ผู้ ประกอบการต้องการ นอกจากนี้การท�าสัญญาเช่าในระยะยาวมีข้อได้เปรียบกว่าแหล่งสินเชื่อแบบอื่นหลายประการ ▇▇▇▇ หลีกเลี่ยงความ ▇▇▇▇▇▇▇ของเทคโนโลยี ไม่ต้องมีหลักทรัพย์ค�้าประกัน และไม่ต้องจ่ายเงินดาวน์ เป็นต้น

Abstract

In doing business, capital is one of the most important factors. Capital shortages will result in disruption of the business. If most businesses in any country face this problem, the economy of that country will become weak and its national security will be at stake. leasing is one option that should be considered. When entrepreneurs lack capital to purchase operation assets, they can acquire them through the use of leasing for as long as they wish. Moreover, using leasing gives them a lot of advantages over other credit transactions, e.g., outdated technology can be avoided, collaterals and down payments are not required.

บทน�ำ

ในภาวะที่ธุรกิจทั่วโลกมีการแข่งขันกันอย่างรุนแรง ประเทศใดที่ธุรกิจส่วนใหญ่มีความ▇▇▇▇▇▇▇▇ย่อมจะส่งผลให้ประเทศนั้นมี

เศรษฐกิจ▇▇▇▇▇▇▇▇▇ได้เปรียบประเทศอื่นๆ ในหลายด้าน ส�าหรับประเทศไทย มีโครงสร้างของผู้ประกอบการแบ่งเป็นวิสาหกิจขนาดใหญ

และวิสาหกิจ▇▇▇▇▇▇▇▇และขนาดย่อม หรือ SMEs หากพิจารณาจากจ�านวนรายในปี 2552 พบว่า วิสาหกิจ▇▇▇▇▇▇▇▇และขนาดย่อมคิด เป็นสัดส่วนคือ ร้อยละ 99.8 หรือหากพิจารณาจาก▇▇▇▇▇▇ผลิตภัณฑ์มวลรวมภายในประเทศ (GDP) ในปี 2552 พบว่า ▇▇▇▇▇▇ผลิตภัณฑ์ มวลรวมภายในประเทศที่มาจากวิสาหกิจ▇▇▇▇▇▇▇▇และขนาดย่อมมีสัดส่วนถึงร้อยละ 37.8 (ส�านักงาน▇▇▇▇▇▇▇▇วิสาหกิจ▇▇▇▇▇▇▇▇และ ขนาดย่อม, 2552) ดังนั้น วิสาหกิจ▇▇▇▇▇▇▇▇และขนาดย่อมมีบทบาทส�าคัญต่อเศรษฐกิจของประเทศไทย อย่างไรก็ตาม วิสาหกิจ▇▇▇▇ ▇▇▇▇และขนาดย่อมมีปัญหาและอุปสรรคในการด�าเนินธุรกิจมากมาย ทั้งในด้านการบริหารจัดการ การตลาด เทคโนโลยีการผลิต และ

ปญหาที่ส�าคัญมากประการหนึ่งคือปญ

หาด้านการเงินซึ่งแก้ไขได้ยากกว่าเมื่อเทียบกับวิสาหกิจขนาดใหญ่หากจะต้อง▇▇▇▇▇กับปญ

หาด้าน

การเงิน▇▇▇▇เดียวกัน เนื่องจากวิสาหกิจ▇▇▇▇▇▇▇▇และขนาดย่อมไม่▇▇▇▇▇▇ระดมทุนผ่านทางตลาดทุนได้เพราะขาดระบบการบริหาร

จัดการ▇▇▇▇▇ อีกทั้งผู้ประกอบการยังมีความ▇▇▇▇▇▇▇▇▇▇จะเป็นเจ้าของธุรกิจมากกว่าที่จะให้มีผู้ร่วมทุนรายอื่นร่วมบริหารงานด้วย นอกจากนี้ วิสาหกิจ▇▇▇▇▇▇▇▇และขนาดย่อมยังขาดหลักทรัพย์ที่จะน�ามาค�้าประกันเงินกู้ ท�าให้ต้องใช้บริการเงินกู้นอกระบบและเสียดอกเบี้ยใน อัตราที่สูงเกินความจ�าเป็น จากปัญหาดังกล่าว ผู้ประกอบการควรพิจารณาและศึกษารูปแบบหนึ่งของการให้สินเชื่อที่เรียกว่า‘สัญญาเช่า’

เนื่องจากในกรณีที่ผู้ประกอบการประสบปญ

หามีเงินทุน▇▇▇▇▇▇▇▇▇▇

ประเภทของสัญญำเช่ำ

ต่อการจัดหาสินทรัพย์ไว้ใช้ในการด�าเนินงาน ผู้ประกอบ▇▇▇ ▇▇▇▇▇▇ท�าสัญญาเช่าสินทรัพย์ในระยะยาวเพื่อน�าสินทรัพย์มาใช้ งานโดยการจ่ายค่าเช่าเป็นรายงวด และ▇▇▇▇▇▇น�าเงินทุนไปท�า ประโยชน์ด้านอื่นโดยไม่ต้องจ่ายเงินเป็นจ�านวนมากในคราวเดียว

สัญญำเช่ำคืออะไร

มาตรฐานการบัญชีฉบับที่ 17 (ปรับปรุง 2552) เรื่องสัญญา ▇▇▇▇ ▇▇▇ออกโดยสภาวิชาชีพบัญชีในพระบรมราชูปถัมภ์ ได้ให้ความ หมายของสัญญาเช่าดังนี้คือ ‘สัญญาเช่าหมายถึงสัญญาหรือข้อ ตกลงที่ผู้ให้เช่าให้▇▇▇▇▇แก่ผู้เช่าในการใช้สินทรัพย์ส�าหรับช่วงเวลา

มาตรฐานการบัญชีฉบับที่ 17 (ปรับปรุง 2552) เรื่องสัญญา

เช่า ซึ่งออกโดยสภาวิชาชีพบัญชีในพระบรมราชูปถัมภ์ ได้แบ่ง ประเภทของสัญญาเช่าเป็น 2 ประเภท คือ สัญญาเช่าการเงิน (financial lease) และสัญญาเช่าด�าเนินงาน (operating lease) ผู้ประกอบการควรทราบหลักเกณฑ์และเหตุผลในการจัดแบ่ง ประเภทของสัญญาเช่า เพื่อให้▇▇▇▇▇▇จัดสรรเงินให้ถูกต้องตาม วัตถุประสงค์ในการใช้งานของ▇▇▇▇▇▇▇▇▇▇▇▇ต้องการเช่า นอกจากนี้ การจัดแบ่งประเภทของสัญญาเช่า ยังมีผลต่อการน�าเสนองบการ เงินของกิจการอีกด้วย

การจัดประเภทของสัญญาเช่าจะพิจารณาจากการโอน

ที่ตกลงกันเพื่อแลกเปลี่ยนกับคา่ ตอบแทนซึ่งไดรบ หรือหลายงวด’

ช�าระในงวดเดียว

ความเสี่ยง และผลตอบแทนทั้งหมดหรือเกือบทั้งหมดจากผู้ให้เช่า

ไปยังผู้▇▇▇▇ ▇▇▇ว่าในที่สุดการโอนกรรมสิทธิ์จะเกิดขึ้นหรือไม่ หาก

จากค�าจ�ากัดความข้างต้น สัญญาเช่าจะมีผู้เกี่ยวข้อง 2 ฝ่าย คือ ผู้เช่า และผู้ให้เช่า ซึ่งในทางปฏิบัติ ผู้ให้▇▇▇▇▇▇▇เป็น บุคคลเดียวกับผู้ผลิตและจ�าหน่ายสินทรัพย์หรือเป็นคนละบุคคล กันก็ได้ หากเป็นคนละบุคคลกัน ก็จะมีผู้เกี่ยวข้องกับสัญญาเช่า 3 ฝ่าย ซึ่ง▇▇▇▇▇▇ล�าดับขั้นตอนในการท�าสัญญา▇▇▇▇▇▇▇ ดังนี้

1. ผู้เช่าติดต่อผู้ผลิตและจ�าหน่าย เพื่อขอรายละเอียด ▇▇▇▇▇▇▇▇▇▇▇▇ต้องการใช้ในการด�าเนินงาน ทั้งลักษณะ คุณสมบัติ และราคา

ผู้เช่า ผู้ผลิตและจ�าหน่าย .

มีการโอนความเสี่ยงและผลตอบแทนทั้งหมดหรือเกือบทั้งหมดไป

ยังผู้เช่า จะจัดประเภทสัญญาเช่านั้นเป็นสัญญาเช่าการเงิน ซึ่งผู้ เช่าจะต้องบันทึกสินทรัพย์▇▇▇▇▇▇▇นั้นเป็นสินทรัพย์ของผู้เช่าในงบการ เงินด้วย ถึงแม้จะไม่มีการโอนกรรมสิทธิ์ก็ตาม เนื่องจากในทาง บัญชียึดถือสาระส�าคัญและข้อเท็จจริงทางการเงินส�าคัญกว่ารูป แบบทางกฎหมายของสัญญา และตอ้ งบันทึกภาระ▇▇▇▇▇▇▇▇▇เกิดจาก สัญญาเช่าการเงินเป็นหนี้สินในงบการเงินด้วย▇▇▇▇กัน เนื่องจาก หากมีการโอนความเสี่ยงและผลตอบแทนทั้งหมดหรือเกือบทั้งหมด ไปยังผู้เช่า สาระของข้อเท็จจริงก็คือ ผู้เช่าจะ▇▇▇▇▇▇▇▇ประโยชน์

2. ผู้เช่าติดต่อผู้ให้เช่าซึ่งเป็นนิติบุคคลที่ท�าธุรกรรมด้าน

ทางเศรษฐกิจจากการใชสน

ทรัพยนน

ตลอดอายุการใชง้ านสว่ นใหญ่

การให้สินเชื่อ เพื่อเสนอโครงการขอท�าสัญญาเช่าสินทรัพย์ ซึ่งได้ สืบค้นข้อมูลจากผู้ผลิตและจ�าหน่ายแล้วว่ามีคุณลักษณะตรงตาม ที่ต้องการใช้ในการด�าเนินงาน

ผู้เช่า ผู้ให้เช่า .

ของสินทรัพย์ และจ่ายผลตอบแทนส�าหรับ▇▇▇▇▇▇▇▇ใช้สินทรัพย์นั้น

ด้วยเงินจ�านวนประมาณเท่ากับ▇▇▇▇▇▇ยุติธรรมของสินทรัพย์รวมกับ ดอกเบี้ยที่เกี่ยวข้อง ดังนั้น หากผู้▇▇▇▇▇▇▇▇▇บันทึกสินทรัพย์▇▇▇▇▇▇▇เป็น สินทรัพย์และมิได้บันทึกภาระ▇▇▇▇▇▇ ▇▇▇เกิดจากสัญญาเช่าเป็นหนี้

3. ผู้ให้เช่าวิเคราะห์ฐานะทางการเงินของผู้เช่าก่อนตกลง

สิน จะท�าใหสน

ทรัพยแ์ ละหนี้สินของผูเ้ ชา่ ต�่ำกวา่ ความเปน

▇▇▇▇ ▇▇▇

ท�าสัญญาเช่า เนื่องจากการท�าสัญญาเช่าเป็นรูปแบบหนึ่งของการ

เมื่อมีการวิเคราะหอต

ราสว่ นทางการเงินจะท�าใหอต

ราสว่ นทางการ

ให้สินเชื่อในรูปของการให้ใช้สินทรัพย์แทนการให้ใช้เงินสด ถ้าผู้ให เช่าพิจารณาฐานะทางการเงินของผู้เช่าแล้วว่าอยู่ในเกณฑ์ดี ผู้ให้ ▇▇▇▇▇▇▇จะตกลงท�าสัญญาเช่ากับผู้เช่า

ผู้เช่า ผู้ให้เช่า .

4. ผู้ให้เช่าซื้อ▇▇▇▇▇▇▇▇▇▇▇▇ผู้เช่าต้องการจากผู้ผลิตและ จ�าหน่าย

ผู้ให้เช่า ผู้ผลิตและจ�าหน่าย

5. ผู้ให้เช่าส่งมอบสินทรัพย์ให้ผู้เช่าใช้งาน และผู้เช่าจะ ต้องจ่ายค่าเช่าเป็นรายงวด

ผู้เช่า ผู้ให้เช่า .

เงินของผู้เช่าผิดไปจากความเป็นจริงด้วย

แต่หากมิได้มีการโอนความเสี่ยงและผลตอบแทนทั้งหมด หรือเกือบทั้งหมดไปยังผู้เช่า จะจัดประเภทสัญญาเช่าเป็นสัญญา เช่าด�าเนินงาน และผู้เช่าจะบันทึกค่าเช่าเป็นค่าใช้จ่ายประจ�างวด เท่านั้น

การพิจารณาการโอนความเสี่ยงและผลตอบแทนทั้งหมด หรือเกือบทั้งหมดพิจารณาจากสถานการณ์ต่อไปนี้

1. ในสัญญาระบุการโอนกรรมสิทธิ์ให้แก่ผู้เช่าเมื่อสิ้นสุด สัญญาเช่า สถานการณ์นี้บ่ง▇▇▇▇▇▇ สัญญา▇▇▇▇▇▇▇เป็นสัญญาเช่าการ เงิน เปรียบเสมือนผู้เช่าซื้อสินทรัพย์เป็นเงินเชื่อและท�าการผ่อน ช�าระ▇▇▇▇▇▇สินทรัพย์ด้วยจ�านวนเงินค่าเช่าตามงวดเป็นระยะเวลา ตามอายุของสัญญาเช่า

2. ในสัญญาก�าหนดใหสท

ธิแกผ▇▇▇ ▇▇▇ ▇▇▇▇▇▇ซื้อสินทรัพยเ์ มื่อ

ปัจจัยที่มีผลต่อกำรก�ำหนดอัตรำค่ำเช่ำ

สิ้นสุดสัญญาเชา่ ดว้ ย▇▇▇▇▇▇ ที่ต�่ำมากจนอาจท�าใหแ้ นใ่ จไดว้ า่ ผูเ้ ชา่ จะ การท�าสัญญาเช่าเอื้อประโยชน์ต่อผู้ประกอบการโดยผู

เลือกใชสท

▇▇▇▇▇▇ ▇▇▇

▇▇▇▇▇▇ ▇▇▇▇▇▇▇▇▇▇▇▇▇▇▇▇▇▇▇▇ ▇ ▇▇▇▇▇▇▇▇▇▇▇

ประกอบการไม่ต้องมีเงินทุนจ�านวนมาก แต่▇▇▇▇▇▇จัดหา

มีจ�านวน100,000 บาท หากในสัญญาก�าหนดใหสท

ธิแกผ▇▇▇ ▇▇▇ ▇▇▇▇▇▇

สินทรัพย์ไว้ใช้ในการด�าเนินงานได้ โดยจ่ายค่าเช่าเป็นรายงวด ดัง

ซื้อสินทรัพย์ ณ วันสิ้นสุดสัญญาในราคา 5,000 บาท หรือต�่ำกวา นั้นผูประกอบ▇▇▇▇▇▇▇▇▇วางแผนจัดสรรเงินสดไวส�้้ าหรับการจาย่

▇▇▇

นี้ อาจ▇▇▇▇▇▇▇▇ว้ า่ ผูเ้ ชา่ นา่ จะใชสท

▇▇▇▇▇▇▇▇▇▇▇▇▇▇▇▇

และสัญญา

ค่าเช่าในแต่ละงวดใน▇▇▇▇▇▇▇▇ ผู้ประกอบการควรทราบถึงปจ

จัย

เชา่ ตอ้ งเปน

สัญญาเชา่ การเงิน เนื่องจากเมื่อสิ้นสุดสัญญาเชา่ คาด▇▇

▇▇▇ผู้ให้เช่าน�ามาพิจารณาในการก�าหนดอัตราค่าเช่า ซึ่งจะส่งผลต่อ

ผูเ้ ชา่ จะซื้อสินทรัพยแ์ ละรับโอนกรรมสิทธิ์ไปในที่สุด จ�านวนเงินค่า▇▇▇▇▇▇▇ผู้ประกอบการต้องจัดสรรเงินไว้ใช้จ่าย ดังนี้

3. ก�าหนดระยะเวลาสัญญาเช่ามีเวลานานมากจน

1. ▇▇▇▇▇▇ ยุติธรรมของสินทรัพยท

ใี่ หเ้ ชา

ผูใ้ หเ้ ชา่ จะตอ้ งจา่ ย

ครอบคลุมอายุการใช้งานส่วนใหญ่ของ▇▇▇▇▇▇▇▇▇▇▇▇▇▇▇▇ ▇▇▇▇ วิศวกร

ผู้ผลิต▇▇▇▇▇▇▇▇▇▇▇ได้ท�าหนังสือรับรองว่า ▇▇▇▇▇▇▇▇▇▇▇นี้จะมีอายุการ ใช้งานโดยประมาณ 10 ปี ดังนั้นหากจะท�าสัญญา▇▇▇▇▇▇▇▇▇▇▇▇▇▇▇นี้ โดยก�าหนดระยะเวลาของสัญญาเช่า 8 ปีหรือมากกว่า ▇▇▇▇นี้อาจ ถือได้ว่าเป็นสัญญาเช่าการเงินถึงแม้จะไม่มีการโอนกรรมสิทธิ์เมื่อ สิ้นสุดสัญญาเช่าก็ตาม เนื่องจากผู้เช่าเป็นผู้▇▇▇▇▇▇▇▇ประโยชน์ทาง เศรษฐกิจจากการใช้สินทรัพย์▇▇▇▇▇▇▇นั้นตลอดอายุการใช้งานส่วน ใหญ่ของสินทรัพย์

4. ▇▇▇▇▇▇ปัจจุบัน ณ วันเริ่มต้นสัญญาของจ�านวนเงินขั้น ต�่าที่ต้องจ่าย▇▇▇▇▇▇▇▇เท่ากับหรือเกือบเท่ากับ▇▇▇▇▇▇ยุติธรรม ทั้งหมดของ▇▇▇▇▇▇▇▇▇▇▇▇▇▇▇▇ ▇▇▇▇ ▇▇▇▇▇▇ยุติธรรมของ▇▇▇▇▇▇▇▇▇▇▇มี จ�านวน 100,000 บาท หากค�านวณ▇▇▇▇▇▇ปัจจุบันของจ�านวนเงินที่ ต้องจ่าย▇▇▇▇▇▇▇▇ ซึ่งประกอบด้วยเงินค่าเช่า ▇▇▇▇▇เลือกซื้อใน ราคาต�่ำเมื่อสิ้นสุดสัญญา หรือจ�านวนเงินที่ผู้เช่ารับประกัน▇▇▇▇▇▇ ซากเมื่อสิ้นสุดสัญญาแล้ว มีจ�านวนเท่ากับหรือมากกว่า 90,000 บาท ▇▇▇▇นี้อาจถือได้ว่าเป็นสัญญาเช่าการเงิน ถึงแม้จะไม่มีการ

▇▇▇▇▇▇▇▇▇▇▇▇▇▇▇▇▇จากผู้ผลิตและจ�าหน่าย ดังนั้นจ�านวนเงินที่ผู้ให้เช่า

จ่ายซื้อจึงเป็นปัจจัยเบื้องต้นในการก�าหนดอัตราค่าเช่า

2. อายุของสัญญาเช่า หมายถึงระยะเวลาที่ผู้เช่าสัญญา จะเช่าสินทรัพย์นั้น และผู้▇▇▇▇▇▇▇▇▇▇▇▇▇บอกเลิกสัญญา▇▇▇▇▇▇ จนกว่าจะสิ้นสุดระยะเวลาของอายุสัญญาเช่า

3. อัตราดอกเบี้ยที่ใช้ในสัญญาเช่า หมายถึงอัตราคิดลด ณ วันเริ่มต้นสัญญา▇▇▇▇ ▇▇▇จะท�าให้ผลรวม▇▇▇▇▇▇ปจั จุบันของจ�านวน เงินค่าเช่า เท่ากับ▇▇▇▇▇▇ยุติธรรมของ▇▇▇▇▇▇▇▇▇▇▇▇ให้เช่า ซึ่งโดย▇▇▇▇ จะสูงกว่าอัตราดอกเบี้ยเงินกู้ยืมของธนาคาร เนื่องจากผู้ให้▇▇▇▇▇▇▇ กู้เงินจากธนาคารเพื่อน�ามาซื้อ▇▇▇▇▇▇▇▇▇▇▇▇ให้เช่าอีกทอดหนึ่ง

ตัวอย่างที่ 1 การค�านวณหาจ�านวนเงินค่าเช่า สมมติผู้ให้เช่าจ่ายเงินซื้อสินทรัพย์เพื่อน�ามาให้เช่าจ�านวน

100,000 บาท อายุของสัญญาเช่า 3 ปี ก�าหนดจ่ายค่าเช่าทุกสิ้นปี

ผู้ให้เช่าคิดดอกเบี้ยส�าหรับสัญญา▇▇▇▇▇▇▇ร้อยละ 10 ต่อปี

▇▇▇▇▇▇ปัจจุบันของเงิน 1 บาทที่จ่ายทุก▇▇▇▇▇▇▇ปีเป็นเวลา 3

โอนกรรมสิทธิ์เมื่อสิ้นสุดการเช่าก็ตาม เนื่องจาก▇▇▇▇▇▇ปจ

จุบันของ

ปี โดยใช้อัตราคิดลด▇▇▇▇▇▇▇ละ 10 ▇▇▇▇▇▇ค�านวณได้จากสูตร

จ�านวนเงินทั้งหมดที่ผู้เช่าต้องจ่าย มีจ�านวนใกล้เคียงกับราคาซื้อ

▇▇▇▇▇▇▇▇▇▇▇▇ ▇ ▇▇▇▇▇▇▇▇

5. สินทรัพย์▇▇▇▇▇▇▇มีลักษณะเฉพาะจนกระทั่งมีผู้เช่าเพียง ผู้เดียวที่▇▇▇▇▇▇ใช้สินทรัพย์นั้นโดยไม่จ�าเป็นต้องน�าสินทรัพย์ดัง กล่าวมาท�าการดัดแปลงที่ส�าคัญ

นอกจากนี้มาตรฐานการบัญชีฉบับที่ 17 (ปรับปรุง 2552) เรื่องสัญญาเช่า ซึ่งออกโดยสภาวิชาชีพบัญชีในพระบรมราชูปถัมภ์ ได้ระบุสถานการณ์ที่เป็นข้อบ่งชี้เพื่อพิจารณาว่าเป็นสัญญาเช่าการ เงินอีก 3 ข้อดังนี้

1. หากผู้เช่ายกเลิกสัญญาเช่า และผู้เช่าเป็นผู้รับผิดชอบ ผล▇▇▇▇▇▇▇▇▇▇เกิดกับผู้ให้เช่าเนื่องจากการยกเลิกสัญญา

2. ผู้เช่าเป็นผู้ที่▇▇▇▇▇▇▇▇ก�าไรหรือผลขาดทุน จากการ ▇▇▇▇▇▇ของ▇▇▇▇▇▇ยุติธรรมของ▇▇▇▇▇▇คงเหลือ

3. ผู้เช่า▇▇▇▇▇▇ต่อสัญญาเช่าครั้งที่สองด้วยการจ่ายค่า ▇▇▇▇▇▇▇มีจ�านวนต�่ำกว่าค่าเช่าในตลาดอย่างเป็นนัยส�าคัญ

1-1/(1+i)n

i

โดย i = 10% , n = 3

= 1-1/(1+0.1)3 0.1

= 2.48685 บาท

ดังนั้นค่าเช่าสินทรัพย์ซึ่งมี▇▇▇▇▇▇ยุติธรรม 100,000 บาท ที่ต้อง จ่ายทุกสิ้นปี เป็นเวลา 3 ปี โดยใช้อัตราคิดลดร้อยละ 10 ▇▇▇▇▇▇ ค�านวณได้ดังนี้

= 100,000

2.48685

= 40,211.51 บาท

นอกจากจ�านวนเงินค่า▇▇▇▇▇▇▇ผู้เช่าต้องจ่ายเป็นรายงวดแล้ว ผู้เช่าจะต้องตกลงกับผู้ให้เช่าในการท�าสัญญา▇▇▇▇▇▇▇▇▇▇▇ ใครจะ เป็นผู้รับผิดชอบค่าใช้จ่ายในการจัดการ▇▇▇▇▇▇▇▇▇ ▇▇▇▇ ค่าภาษี ค่า เบี้ยประกันภัย และค่าดูแลรักษา▇▇▇▇▇▇▇▇▇▇▇▇เกิดขึ้นในระหว่างอายุ ของสัญญาเช่า ซึ่งส่วนใหญ่แล้วในสัญญา▇▇▇▇ ▇▇▇จะระบุให้ผู้เช่า เป็นผู้รับผิดชอบค่าใช้จ่ายเหล่านั้นโดยจ่ายไปยังบุคคลที่ 3 ที่

ซึ่งหากเทียบกับตัวอย่างที่ 1 โดยมี▇▇▇▇▇▇ยุติธรรมของ สินทรัพย์ อายุสัญญาเช่า และอัตราดอกเบี้ยเท่ากันทุกประการ จะ พบว่าสัญญา▇▇▇▇▇▇▇ให้▇▇▇▇▇เลือกซื้อแก่ผู้เช่าในจ�านวนที่ต�่ำมากจน ท�าให้อาจแน่ใจได้ว่าผู้เช่าจะใช้▇▇▇▇▇นั้น มีผลท�าให้อัตราค่าเช่าราย งวดที่ผู้เช่าจะต้องจ่ายลดต�่ำลง

2. หากในสัญญาเช่า ผู้เช่ารับประกัน▇▇▇▇▇▇คงเหลือของ

เกี่ยวข้องโดยตรง ดังนั้นผู้ประกอบการจะต้องทราบข้อมูลเพื่อ

สินทรัพย์▇▇▇▇▇▇▇ ผู้ให้เช่าจะน�าราคาที่รับประกันมาเป็นปจ

จัยในการ

จัดสรรเงินส�าหรับการจ่ายค่าใช้จ่ายเหล่านั้นใน▇▇▇▇▇ด้วย

ปัจจัยที่มีผลต่อการก�าหนดอัตราค่าเช่า นอกจาก▇▇▇▇▇▇ ยุติธรรมของ▇▇▇▇▇▇▇▇▇▇▇▇ให้เช่า อายุของสัญญาเช่า และอัตรา ดอกเบี้ยที่ใช้ในสัญญาเช่าแล้ว ยัง▇▇▇▇▇เหตุอื่นๆ ที่มีผลกระทบต่อ การก�าหนดอัตราค่าเช่า ซึ่งจะต้องน�ามาพิจารณาดังนี้

ค�านวณค่าเช่า มีผลท�าให้ค่าเช่ารายงวดลดลง ▇▇▇▇ ผู้ให้เช่าซื้อ

สินทรัพย์เพื่อน�ามาให้เช่าในราคา 100,000 บาท อายุสัญญาเช่า 3 ปี ผู้เช่าต้องจ่ายค่าเช่าทุกสิ้นปี โดยผู้ให้เช่าคิดดอกเบี้ยในอัตรา ร้อยละ 10 ต่อปี เมื่อครบก�าหนดสัญญาเช่า ผู้เช่าจะต้องคืน สินทรัพย์ให้แก่ผู้ให้เช่า ในการนี้ ผู้เช่าระบุในสัญญาเช่าว่ารับ

1. หากในสัญญาเชา่ ระบุใหสท

ธิแกผ

▇▇▇ ▇▇▇ ในการซื้อสินทรัพย

ประกัน▇▇▇▇▇▇ ซากของสินทรัพยเ์ มื่อสิ้นสุดสัญญาเชา่ ในราคา10,000

▇▇▇▇▇▇▇เมื่อสิ้นสุดอายุของสัญญาเช่าในราคาที่ต�่ามากจนท�าให้อาจ

แน่ใจได้ว่าผู้เช่าจะใช้▇▇▇▇▇นั้น จะมีผลท�าให้การค�านวณค่าเช่าราย งวดที่ผู้ให้เช่าจะเรียกเก็บมีจ�านวนที่ลดต�่ำลง ▇▇▇▇ ผู้ให้เช่าซื้อ สินทรัพย์เพื่อน�ามาให้เช่าในราคา 100,000 บาท อายุสัญญาเช่า 3 ปี ผู้เช่าต้องจ่ายค่าเช่าทุกสิ้นปี โดยผู้ให้เช่าคิดดอกเบี้ยในอัตรา ร้อยละ 10 ต่อปี ในการนี้สัญญาเช่าระบุให้▇▇▇▇▇แก่ผู้เช่า▇▇▇▇▇▇ ซื้อสินทรัพย์▇▇▇▇▇▇▇เมื่อหมดอายุสัญญาเช่า 3 ปีได้ในราคา 4,000 บาท ซึ่งเป็นราคาที่ต�่ามากจนผู้ให้เช่าคาดว่าผู้เช่าจะใช้▇▇▇▇▇ซื้อ สินทรัพย์นี้เมื่อหมดอายุสัญญาเช่า การค�านวณค่าเช่ารายงวดผู้ให้ เช่าจะน�า▇▇▇▇▇เลือกซื้อจ�านวน 4,000 บาท มาเป็นปัจจัยในการ ค�านวณด้วย ดังนี้

▇▇▇▇▇▇ปัจจุบันของเงิน 1 บาท ที่จ่ายเมื่อสิ้นปีที่ 3 โดยใช้ อัตราคิดลด▇▇▇ ▇▇▇▇ละ 10 ▇▇▇▇▇▇ค�านวณได้จากสูตร

1/(1+i)n โดย i = 10% , n = 3

= 1/(1+0.1)3

= 0.75131 บาท .

ดังนั้น▇▇▇▇▇▇ปัจจุบันของเงินจ�านวน 4,000 บาท ซึ่งจ่าย ณ ▇▇▇▇▇▇▇ ปีที่ 3 จะมี▇▇▇▇▇▇

= 4,000 x 0.75131

= 3,005.24 บาท .

ผู้ให้เช่าจะน�า▇▇▇▇▇▇ปจจุบันของ▇▇▇▇▇เลือกซื้อจ�านวนนี้มาเปนปจ็ จัย ในการค�านวณหาอัตราค่าเช่าดังนี้

= 100,000 - 3,005.24

2.48685

= 39,003.06 บาท .

บาท หากเมื่อครบอายุสัญญาเช่าแล้ว ▇▇▇▇▇▇ยุติธรรมของซากมี

▇▇▇▇▇▇ไม่ถึง 10,000 บาท ผู้เช่าจะจ่ายเงินชดเชยส่วนที่ขาดให้ การ ค�านวณค่าเช่ารายงวดผู้ให้เช่าจะน�าราคารับประกันซากจ�านวน 10,000 บาท มาเป็นปัจจัยในการค�านวณด้วยดังนี้

▇▇▇▇▇▇ปัจจุบันของเงินจ�านวน 10,000 บาท ซึ่งจ่าย ณ ▇▇▇ ▇▇▇▇ปีที่ 3 โดยใช้อัตราคิดลด▇▇▇▇▇▇▇ละ 10 จะมี▇▇▇▇▇▇

= 10,000 x 0.75131

= 7,513.1 บาท .

ผู้ให้เช่าจะน�า▇▇▇▇▇▇ปัจจุบันของราคารับประกันซากจ�านวนนี้ มา เป็นปัจจัยในการค�านวณหาอัตราค่าเช่า ดังนี้

= 100,000 - 7,513.1

2.48685

= 37,190.38 บาท .

หากเทียบกับตัวอย่างที่ 1 โดยมี▇▇▇▇▇▇ยุติธรรมของ สินทรัพย์ อายุสัญญาเช่า และอัตราดอกเบี้ยเท่ากันทุกประการ จะ พบว่าสัญญา▇▇▇▇▇▇▇ผู้เช่ารับประกัน▇▇▇▇▇▇ซากมีผลท�าให้อัตราค่าเช่า รายงวดที่ผู้เช่าจะต้องจ่ายลดต�่ำลง

ในกรณีการรับประกัน▇▇▇▇▇▇ซากนี้ บางครั้งถึงแม้ผู้เช่าจะ ▇▇▇▇▇▇ระบุการรับประกันราคาซากในสัญญา แต่ผู้ให้เช่าซึ่งคาดว่า จะต้องได้รับสินทรัพย์กลับคืนเมื่อหมดอายุสัญญา▇▇▇▇▇▇▇น�า▇▇▇▇▇▇ ยุติธรรมของซากที่ประมาณขึ้น มาเป็นปัจจัยในการค�านวณหา อัตราค่าเช่า ซึ่งมีผลท�าให้ค่าเช่ารายงวดลดต�่ำลงก็ได้ แต่โดย▇▇▇▇ แล้ว หากผู้ให้▇▇▇▇▇▇▇ได้รับการประกัน▇▇▇▇▇▇ซาก ผู้ให้▇▇▇▇▇▇▇คิด อัตราค่าเช่าให้สูงขึ้น เผื่อการประมาณ▇▇▇▇▇▇ยุติธรรมของซากมี การผิดพลาด ผู้ให้▇▇▇▇▇▇ยัง▇▇▇▇▇▇▇▇▇▇ตอบแทนจากการลงทุนตาม ที่ต้องการ

ข้อดีของสัญญำเช่ำ

สัญญาเช่าเป็นธุรกรรมของการให้สินเชื่อที่มีข้อได้เปรียบ หลายประการ คือ

2. การท�าสัญญาเช่า▇▇▇▇▇▇ป้องกันความเสี่ยงจากความ ▇▇▇▇▇▇อัตราดอกเบี้ย เนื่องจากการท�าสัญญาเช่ามีการคิดดอกเบี้ย ในอัตรา▇▇▇▇▇▇▇▇▇▇▇▇▇▇ไปตามอัตราดอกเบี้ยของตลาด ขณะที่การ

1. ผู้ประกอบ▇▇▇▇▇▇▇▇▇จัดหาสินทรัพย์ไว้ใช้ในการ

ขอสินเชื่อจากธนาคารพาณิชย▇▇ ▇ใชอต

ราดอกเบี้ยเงิน▇▇▇▇ ▇บลอยตัว

ด�าเนินงานได้ถึงแม้จะไม่มีเงินทุนเพียงพอต่อการจัดหาก็ตาม

2. ปจั จุบันเทคโนโลยีมีการเปลี่ยนแปลงอยา่ งรวดเร็ว ท�าให้ สินทรัพย์บางอย่าง ▇▇▇▇ อุปกรณ์คอมพิวเตอร์และ▇▇▇▇▇▇▇▇▇▇▇มีการ พัฒนาการใช้งานอยู่เสมอ หากกิจการซื้อสินทรัพย์เหล่า▇▇▇▇▇▇ใช้ ในการด�าเนินงานอาจต้องรับความเสี่ยงใน▇▇▇▇▇จากการที่ ▇▇▇▇▇▇▇▇▇▇▇▇▇▇▇▇ แต่หากผู้ประกอบการจัดหาสินทรัพย์ไว้ใช้ในการ ด�าเนินงานจากการท�าสัญญาเช่า ผู้ประกอบ▇▇▇▇▇▇▇▇▇ปรับ เปลี่ยนรุ่นของสินทรัพย์ในการเช่าครั้งต่อไปให้ทันสมัยอยู่เสมอเพื่อ รองรับการบริหารจัดการ

3. การท�าสัญญาเช่าจะท�าให้ผู้ประกอบ▇▇▇▇▇▇▇▇▇ทราบ จ�านวนเงินค่าเช่ารวมทั้งค่าใช้จ่ายในการจัดการ▇▇▇▇▇▇▇▇▇▇▇▇จะต้อง จ่ายใน▇▇▇▇▇อย่างแน่นอนตลอดอายุสัญญาเช่า ดังนั้นผู้ประกอบ ▇▇▇▇▇▇▇▇▇วางแผนจัดท�างบประมาณรายรับ และงบประมาณราย จ่ายให้สอดคล้องกัน

4. ผู้ประกอบการไม่จ�าเป็นต้องจัดหาเงินจ�านวนหนึ่งเพื่อ จ่ายเงินดาวน์ ท�าให้ประหยัดเงินทุนหมุนเวียน เนื่องจากการท�า สัญญาเช่าเป็นธุรกรรมของการให้สินเชื่อที่ผู้ประกอบ▇▇▇▇▇▇▇▇▇ จัดหาแหล่งเงินทุนได้เต็มร้อย

บรรณำนกุ รม

▇▇▇ ▇▇▇ ▇▇▇ ▇▇▇▇▇ . (2547). รายงานการเงนิ . พมิ พค์ รง้ั ท่ี 2.กรงุ เทพฯ: ทพี เี อน็ เพรส.

▇▇▇ ▇▇▇▇ ▇▇▇ ▇▇▇▇▇ ▇▇ ▇.(2546). การบรหิ ารการเงนิ สาำ หรบั SMEs.

(พมิ พค์ รง้ั ท่ี 2). กรงุ เทพฯ: เอ.อาร.์ บซิ เิ นส เพรส.

วรศกั ▇▇▇ ท▇▇ ▇▇▇นท.์ (2548). การบญั ชสี าำ หรบั ทด่ี นิ อาคารและอปุ กรณ์ และสญั ญาเชา่ ระยะยาวกา้ วทนั ตามมาตรฐานการบญั ชรี ะหวา่ ง ประเทศ. กรงุ เทพฯ: ธรรมนติ ิ เพรส.

▇▇▇▇▇▇ ▇▇▇▇ ▇▇▇ ▇▇▇ ▇▇▇▇บรมราชปู ถมั ภ.์ (2553). มาตรฐานการบญั ชี ฉบบั ท่ี 17 (ปรบั ปรงุ 2552) เรอ่ื งสญั ญาเชา่ . กรงุ เทพฯ: พ.ี เอ.ลฟิ วง่ิ .

▇▇▇▇▇ ▇▇ ▇▇▇▇ ▇▇▇ . (2553). ประสทิ ธภิ าพเชงิ เทคนคิ ในการ▇▇▇ เนนิ งาน ของธรุ กจิ ลสิ ซง่ิ ในประเทศไทย. ▇▇▇▇▇▇ ▇▇▇▇ ▇▇▇▇▇▇▇▇▇▇ ▇▇▇▇▇▇ ▇▇▇ ▇▇▇▇▇▇ ▇▇▇▇▇ ▇▇▇▇ ▇▇▇▇ ▇▇▇▇▇ ▇▇.

สา� นกั งานสง่ เสรมิ วสิ าหกจิ ▇▇▇▇▇▇▇▇และขนาดยอ่ ม. (2552). รายงาน สถานการณว์ สิ าหกจิ ▇▇▇▇▇▇▇▇และขนาดยอ่ มปี 2552 และ แนวโนม้ ปี 2553. สบื คน้ เมอ่ื 28 ตลุ าคม 2553, จาก http:// ▇▇▇.▇▇▇.▇▇.▇▇/▇▇▇▇▇/▇▇▇_▇▇.▇▇▇▇

5. หากผู้ประกอบการอยู่ในระบบภาษีมูลค่าเพิ่ม ภาษีซื้อ ที่ผู้ประกอบการต้องจ่ายให้แก่ผู้ให้เช่าพร้อมกับเงินค่าเช่านั้น

3. การท�าสัญญาเช่านั้น ผู้ประกอบ▇▇▇▇▇▇▇▇▇น�าค่าเช่า

มาหักเป็นค่าใช้จ่ายได้เต็มจ�านวนเพื่อน�าไปใช้ในการค�านวณก�าไร ขาดทุนของบริษัท ซึ่งท�าให้บริษัท▇▇▇▇▇▇วางแผนภาษีและใช้ ประโยชน์จากการลงทุนในการท�าสัญญาเช่าในการประหยัดภาษี ได้อีกทางหนึ่ง ขณะที่การขอกู้เงินจากสถาบันการเงินจะไม่มี▇▇ ▇▇▇▇▇▇▇▇ในรูปของภาษีเข้ามาเกี่ยวข้อง

บทสรุป

สัญญาเช่าเป็นธุรกรรมของการให้สินเชื่อที่น�ามาใช้ใน ประเทศไทยเป็นเวลานานหลายปีมาแล้ว และขณะนี้ก�าลัง▇▇▇▇ ▇▇▇▇เป็นที่▇▇▇▇ของธุรกิจทั่วๆ ไป โดยเฉพาะวิสาหกิจ▇▇▇▇▇▇▇▇ และขนาดย่อม เนื่องจากการท�าสัญญาเช่ามีข้อได้เปรียบหลาย ประการ ▇▇▇▇ ไม่ต้องมีหลักทรัพย์ค�้าประกัน ไม่ต้องวางเงินดาวน์ และธุรกิจ▇▇▇▇▇▇จัดหาสินทรัพย์ไว้ใช้ในการด�าเนินงานได้โดยไม่ ต้องจ่ายเงินจ�านวนมากในคราวเดียว ท�าให้ประหยัดเงิน ทุนหมุนเวียนไว้ใช้ในการด�าเนินงานด้านอื่น ดังนั้นหากผู้ประกอบ การขาดเงินทุน การท�าสัญญา▇▇▇▇▇▇▇เป็นอีกทางเลือกหนึ่งที่ผู้ ประกอบการควรให้ความสนใจน�ามาพิจารณา

▇▇▇▇▇▇น�าหลักฐานใบก�ากับภาษี มาหักเปน สรรพากร▇▇▇▇▇▇▇จ�านวน

ภาษีซื้อขอคืนจากกรม

ข้อได้▇▇▇▇▇▇▇▇▇▇▇รท�ำสัญญำเช่ำเทียบกับกำรกู้เงินจำกสถำบัน กำรเงิน

ในกรณีที่ผู้ประกอบการขาดเงินทุนในการจัดหาสินทรัพย์ และมีทางเลือกส�าหรับผู้ประกอบการคือ การท�าสัญญาเช่าสิน ทรัพย์นั้นๆ มาใช้งานหรือการกู้เงินจากสถาบันการเงินเพื่อซื้อ ▇▇▇▇▇▇▇▇▇▇▇▇▇▇▇ใช้งาน มีข้อได้เปรียบของการท�าสัญญา▇▇▇▇▇▇▇ผู้ ประกอบการควรทราบดังนี้คือ

1. การท�าสัญญาเช่าใช้เวลาในการพิจารณาอนุมัติภายใน 1 สัปดาห์ ขณะที่สินเชื่อในรูปแบบของสินเชื่อเงินกู้ธนาคารใช้เวลา ในการพิจารณาอนุมัติวงเงินเป็นเวลานานกว่า 1 เดือน นอกจากนี้ การท�าสัญญา▇▇▇▇▇▇▇ต้องมีหลักทรัพย์ค�้าประกันซึ่งแตกต่างจากการ ขอกู้ยืมเงินจากธนาคารพาณิชย์เพื่อน�ามาจัดซื้อสินทรัพย์เอง

เนื่องจากในกรณีการท�าสัญญาเชา่ นั้น สินทรัพยยงั ▇▇เปน ของผู้ให้เช่าตลอดอายุสัญญาเช่า

กรรมสิทธิ์