Exploitatievormen sportaccommodaties
Exploitatievormen sportaccommodaties
1
23 mei 2023
Situatieschets
Twee exploitanten en twee exploitatievormen
Overeenkomst Sportfondsen eindigt eind 2023, geen verlenging
Nieuwe exploitant per 1/1/2024 nodig
accommodatie | plaats | exploitant | eigenaar |
zwembad en sportzaal 't Kikkerfort | Breukelen | gemeente | gemeente |
sporthal Stinzenhal | Breukelen | ||
sporthal Kockengen | Kockengen | ||
gymzaal Loenen a/d Vecht | Loenen a/d Vecht | ||
gymzaal Vreeland | Vreeland | ||
zwembad en sporthal Safari | Maarssenbroek | Sportfondsen | |
sportzaal Bloemstede | Maarssenbroek | ||
sportzaal Fazantenkamp | Maarssenbroek | ||
gymzaal Zwanenkamp | Maarssenbroek | ||
gymzaal De Klaroen | Maarssen-dorp | ||
gymzaal Huis ten Bosch | Maarssen-dorp |
Keuze voor de toekomst
Weer aanbesteden, of andere exploitatievorm?
Goed moment voor heroverweging
Door gemeente geëxploiteerde accommodaties erbij betrekken:
Separaat traject voor ‘t Kikkerfort
Twee werksessies met relevante disciplines
Advies toekomstige exploitatievorm
Exploitatievorm ≠ eigendom
Exploitatievorm:
Gaat niet over eigendom
Gaat over soort/type exploitant
Juridische structuur
4
Wat voor soort exploitant zoekt gemeente Stichtse Vecht?
Gangbare vormen: Gemeentelijke exploitatie Interne verzelfstandiging
Externe verzelfstandiging (overheidsbedrijf) Externe verzelfstandiging (joint venture) Uitbesteding aan een stichting Uitbesteding aan een marktpartij
Gemeentelijke exploitatie
Exploitatie onderdeel van gemeentelijke organisatie
Personeel in dienst van gemeente
Voorbeelden: Amsterdam, Den Haag, Stichtse Vecht, Utrecht
Interne verzelfstandiging
Exploitatie door verbijzonderd onderdeel gemeentelijke organisatie
Gemeente blijft eindverantwoordelijk
Personeel in dienst van gemeente
Vaak als opmaat naar externe verzelfstandiging (o.a. Arnhem)
Voorbeelden: sportbedrijven die geen bedrijven zijn (o.a. Rheden, Tilburg)
Overheidsbedrijf
Zelfstandig rechtspersoon: overheids-BV (gemeentelijk sportbedrijf)
Invloed via:
Huur- en exploitatieovereenkomst
Statuten BV
100% aandeelhouder BV
Winstoogmerk (dividend voor aandeelhouder = gemeente)
Personeel in dienst van rechtspersoon
Voorbeelden: Amersfoort, Apeldoorn, Arnhem, Deventer, Enschede, Ermelo, Haarlem, Leeuwarden, Lelystad, Nunspeet, Raalte, Rotterdam, Wijchen
Joint venture
Alternatief voor ‘eigen’ sportbedrijf: gezamenlijk sportbedrijf:
Gemeente en bestaand overheidsbedrijf elk 50% aandeelhouder op te richten lokale BV Gemeente opdrachtgever voor BV
Bestaand overheidsbedrijf sluit dienstverleningsovereenkomst met BV Publiek-publieke samenwerking
Kennis, expertise en schaalvoordelen grote exploitant
Invloed gemeente via:
Huur- en exploitatieovereenkomst Statuten BV
Aandeelhoudersrol (maar wel gedeeld)
Geen aanbesteding nodig
Mix van eigen sportbedrijf en uitbesteding aan marktpartij
Voorbeelden: De Bilt, Huizen, Velsen, Zeist (SRO), Almelo (Accres)
Uitbesteding aan stichting
Zelfstandig rechtspersoon: stichting
Geen winstoogmerk
Invloed via:
Huur- en exploitatieovereenkomst Eventueel via samenstelling bestuur/RvT
Personeel in dienst van rechtspersoon
Maatschappelijke focus, maar soms erg ‘eigenwijs’ (zoals marktpartij)
Voorbeelden: zwembad Kockengen, Woerden, talloze in den lande
Uitbesteding aan marktpartij
Zelfstandig rechtspersoon: lokale BV van marktpartij
Invloed alleen via huur- en exploitatieovereenkomst
Resultaat van aanbesteding, waarin concurrentie op prijs en kwaliteit
Sterk winstoogmerk
Personeel in dienst van rechtspersoon
Voorbeelden:
Sportfondsen: Amsterdam, Gooise Meren, Hilversum, IJsselstein, Stichtse Vecht Optisport: Amsterdam, Bodegraven-Reeuwijk, De Bilt, De Ronde Venen, Houten, Soest ‘Laco’: De Ronde Venen, Utrechtse Heuvelrug
Yask/Vebego: Gennep, Voerendaal
Best passende exploitatievorm
Exploitatievorm bepaalt context exploitatie
Exploitatievorm leidt niet tot goede of slechte exploitatie
Vergelijking op basis van 11 kenmerken
Wat vindt Stichtse Vecht belangrijk? 🡪 wat is best passende exploitatievorm?
Zelf doen geen optie (ook niet bij interne verzelfstandiging)
Exploitatie sportaccommodaties geen kerntaak Geen bemoeienis met details bedrijfsvoering
Deprivatisering personeel Sportfondsen ongewenst (en duurder) Gemeente niet ingericht voor efficiënt en effectief exploiteren Specifieke kennis en expertise onvoldoende beschikbaar
Vaste jaarlijkse financiële vergoeding voor exploitant gewenst Risico’s financiën en aansprakelijkheid zo klein mogelijk maken Gemeente kan niet btw-belast exploiteren
Uitbesteding aan stichting geen goede optie
Minder invloed gemeente op bedrijfsvoering en beleid dan bij externe verzelfstandiging
Risico’s waarborging kwaliteit en continuïteit bedrijfsvoering, o.a. door gebrek aan vrijwilligers bestuur
Stichting kan niet btw-belast exploiteren
Geen sportstichting met vereiste ervaring en kennis aanwezig
Externe verzelfstandiging: juiste balans maatschappelijk/financieel
Invloed gemeente niet alleen via huur-/exploitatieovereenkomst
Sturing gemeente op afstand en op hoofdlijnen
Winstoogmerk minder dominant, maar wel financiële prikkel
Overheidsbedrijf kan btw-belast exploiteren
Flexibiliteit in afspraken en accommodaties
Personeel Sportfondsen in dienst van overheidsbedrijf
Vaste financiële vergoeding voor exploitant
Joint venture betere keuze dan eigen sportbedrijf
Benodigde kennis onvoldoende intern beschikbaar
Partijen hebben specifieke kennis, expertise en schaalvoordelen:
‘combinatie van marktpartij met overheidsbedrijf’
Oprichten eigen sportbedrijf kan langer duren
Gedeeld aandeelhouderschap betekent delen verantwoordelijkheden en risico’s
Uitbesteding marktpartij ook goede optie
Beste mogelijkheden effectieve en efficiënte financiële exploitatie
Sturing gemeente op afstand en op hoofdlijnen
Marktpartijen hebben specifieke kennis, expertise en schaalvoordelen
Marktpartijen kunnen btw-belast exploiteren
Personeel Sportfondsen in dienst van marktpartij
Vaste financiële vergoeding voor exploitant
Voortzetting huidige situatie voor ‘Sportfondsen-accommodaties’
Joint venture of marktpartij?
Beste balans maatschappelijke en financiële aspecten
Meer mogelijkheden gemeente voor invloed op exploitatie
Mogelijkheid wijzigingen tijdens looptijd overeenkomst:
Inhoudelijk Accommodaties
Potentieel financieel voordeel marktpartij verdwijnt bij wijzigingen
Conclusie: vooralsnog voorkeur joint venture
Vervolgstappen
Nader uitwerken keuze joint venture of marktpartij
Besluit college
Informeren gemeenteraad
Implementeren exploitatievorm